اقبال يغمايى ( گردآورنده )

85

شهيد راه آزادى سيد جمال واعظ اصفهانى ( فارسى )

را نكرد . وى كه در ماه ربيع الاول سال 1262 قمرى به دنيا آمده بود سرانجام در شعبان 1332 جان سپرد و مردم اصفهان از شرش آسوده شدند . ( 9 ) - حسن مشير الدوله : ميرزا حسن پسر بزرگ ميرزا نصر الله خان مشير الدوله در سال 1250 به دنيا آمد . در مسكو ، در دو رشتهء نظام و حقوق تحصيل كرد . در بيست و هفت سالگى با سمت وزيرمختارى ايران در دربار روسيه به پطرزبورگ رفت . پس از مرگ پدرش كه روز چهارم شعبان 1325 قمرى اتفاق افتاد به لقب او - مشير الدوله ملقب شد - ( اول مشير - الملك لقب داشت ) در نخستين كابينهء مشير السلطنه كه روز هفتم شعبان 1325 به مجلس معرفى شد براى اولين‌بار وزارت يافت . در همين سمت براى اعلام پادشاهى محمد على شاه به پاريس و لندن سفر كرد . مدرسهء علوم سياسى به همت او تأسيس شد . در دوران خدمات سياسى خود چهار بار رئيس الوزرا ، هشت بار وزير عدليه ، شش بار وزير جنگ ، چهار بار وزير امور خارجه ، چهار بار وزير فرهنگ ، دوبار وزير كشور ، دوبار وزير پست و تلگراف ، و يك بار وزير تجارت شد . مردى وطن‌خواه و درستكار و شريف بود . روز پنج‌شنبه 29 آبان به سكتهء قلبى درگذشت . ( 10 ) - امام‌جمعه : حاج سيد ابو القاسم فرزند حاج زين العابدين در سال 1282 قمرى تولد يافت . مدتى در محضر حاج ميرزا حبيب الله رشتى تلمذ كرد . در سال 1321 براى تحصيل علوم بالاتر به نجف اشرف رفت ، و پس از اينكه بازگشت امام‌جمعهء تهران شد . ثروت دوست و خوشگذران بود ، و مال زياد فراچنگ آورد . در سال 1323 قمرى باشكوه - الدوله دختر مظفر الدين شاه كه شيخ فضل اللّه نورى ظاهرا بىرضاى شوهر اولش موقر السلطنه او را طلاق داده بود ازدواج كرد . در مبارزهء آزاديخواهان با استبدادطلبان ، با مجاهدان آزاديخواه دشمنىها كرد . به همين سبب پس از اينكه مشروطه‌طلبان پيروزى يافتند و محمد على شاه از سلطنت خلع شد ، و هيأت‌مديره به محاكمهء دشمنان مشروطيت آغاز نهاد ، او از بيم مجازات به سفارت روس پناهنده شد ؛ در پناه حمايت سفارت از ايران بيرون رفت و سالى چند در برخى از كشورهاى مهم اروپا گردش كرد . وقتى آبها از آسيابها افتاد و گناهانش از يادها رفت به ايران بازگشت و سرانجام يك ساعت قبل از ظهر روز چهارشنبه 26 جمادى الثانى 1346 برابر 29 آذر 1306 - 2486 - درگذشت . دولت روز پنج‌شنبه 27 ختم او را در مسجد شاه برپا كرد . ( 11 ) - عين الدوله : عبد المجيد ميرزا نوادهء فتحعلى شاه در سال 1261 قمرى - 1224 شمسى - 2404 - به دنيا آمد . به طفلى سركش و تندخو و خوددارى بود . در جوانى وقتى به دار الفنون مىرفت نه در كار تحصيل مىكوشيد و نه فرمان استادان خود مىبرد . به مكافات اين دو گناه بزرگ با اجازهء ناصر الدين شاه كه شوهرخواهرش بود ، او را از مدرسه بيرون كردند . شاه وى را به تبريز نزد مظفر الدين ميرزاى وليعهد فرستاد . به خويشتن آمد و به جبران سهل‌انگاريهاى گذشته ، در آموختن خوشنويسى و ترسل كوشش كرد و موفقيت